Wat je niet wist over ‘s werelds populairste vrucht: de banaan

Jaarlijks worden wereldwijd ruim 100 miljard bananen gegeten. Dat maakt banaan de meest populaire vrucht in de wereld. In een smoothie, voor in je bananenbrood of uit het vuistje: bananen eten we bijna elke dag. Door de zoete smaak, zachte textuur en gemakkelijke natuurlijke verpakking maakt het een perfecte snack tussen de maaltijden door.

Naar Europa via de bananenhaven

De bananenplant wordt beschouwd als de grootste bloeiende plant, met een hoogte van ongeveer 3 meter. We zijn inmiddels gewend dat we overal in de wereld bananen kunnen eten, maar wat we vaak vergeten is dat deze tropische vrucht een hele reis heeft gemaakt voordat we ‘m opeten.

Bananen voor de Europese markt groeien vooral in Latijns Amerika en Afrika. Op grote plantages groeien bananen in trossen die tot wel 80 kilo kunnen wegen! Deze trossen bananen worden met gigantische vrachtschepen over de hele wereld vervoerd. De banaan die jij eet of die je in de supermarkt ziet liggen is zeer waarschijnlijk via de haven van Antwerpen naar Nederland gekomen. Antwerpen is de drukste “bananenhaven” van Europa. Jaarlijks worden er ruim 8 miljard bananen uit Latijns Amerika door deze haven verwerkt. Het duurt ongeveer twee weken voor een vrachtschip de Atlantische Oceaan is overgestoken en Europa bereikt.

Eenmaal hier aangekomen worden de bananen in optimale condities verder gerijpt met behulp van speciale installaties, waarna ze naar distributiecentra en groothandels worden gebracht. Daarna volgt de laatste stap in de lange reis van de banaan: de retail. Eenmaal in de supermarkt aangekomen komt de banaan voor het eerst in aanraking met de consument.

Waarom alle bananen genetisch identiek zijn

Er zijn meer dan 300 soorten banaan in de wereld. Ken jij er eigenlijk maar een paar? Niet zo gek, want van al die soorten zijn er maar enkele die op grote schaal internationaal worden verhandeld. De bekendste soort in Europa en de Verenigde Staten is de Cavendish. Ongeveer 47% van de bananen die wereldwijd geproduceerd worden horen tot deze Cavendish soort.

De Cavendish banaansoort die zo populair is in Europa en Nederland

Opzich is het niet echt een probleem dat wij allemaal gek zijn op die ene soort banaan. Wat wél een probleem is? Dat al de Cavendish bananen genetisch identiek zijn aan elkaar. Ze zijn ‘gecloned’. Begin 1900 braken er ziektes uit in Latijns Amerika en de Caribbean die veel bananenplantages verwoeste. Onderzoekers hebben toen een banaan ontwikkeld die al die ziektes kon weerstaan: de Cavendish. Deze banaan is alleen zo genetisch gemodificeerd dat er geen pitten (meer) in zitten, waardoor deze banaansoort zich niet op een natuurlijke manier kan voortplanten. Er komt ook geen bestuiving meer voor in het groeiproces van deze banaansoort.

Maar ik hoor je denken: hoe komen er dan toch steeds nieuwe bananen? Goede vraag. Dat komt omdat de planten waar de bananen aan groeien kunstmatig worden ‘gecloned’. En waarom is dat een probleem? Als er nu een ziekte uitbreekt waar deze bananenplant niet tegen bestand is, dan worden alle planten ziek. “Zorgen dat er geen ziektes uitbreken”. Precies! Maar dan komen we bij het volgende probleem: monocultuur.

Afhankelijkheid als gevolg van monocultuur

‘Mono’ betekent één. Monocultuur betekent dus een enkele of eenzijdige cultuur. Om wereldwijd aan de grote vraag naar de perfecte banaan te voldoen en om daar zo veel mogelijk geld aan te verdienen worden de bananenplantages efficient ingericht. De planten staan dicht op elkaar en er is geen ruimte voor andere natuur. Daardoor is de biodiversiteit in deze plantages enorm laag, er leven bijna geen insecten of andere dieren. Eigenlijk is het een soort ‘groene sahara’.

Biodiversiteit houdt de natuur in stand. Als dit ontbreekt, zoals het geval op plantages waar gewassen groeien in een monocultuur, bevordert dit altijd de ontwikkeling van pesticiden en ziektes die een bedreiging vormen voor de gewassen. Het antwoord daarop? Chemische bestrijdingsmiddelen. Zo ook bij de bananen. De banaan is het meest chemisch intensieve gewas na katoen. Sommige van deze bestrijdingsmiddelen zijn geclassificeerd als gevaarlijk door de World Health Organization en zijn verbannen in de Verenigde Staten en Europa. Deze bestrijdingsmiddelen worden op grote plantages over de gewassen gesproeid met kleine vliegtuigjes.

Dit heeft een schadelijke impact op de mensen en het milieu. Boeren en omwonenden die worden blootgesteld lopen gezondheidsrisico’s, waaronder acute vergiftiging. Er is een verhoogde kans op grond en drinkwater besmettingen. Daarnaast heeft het een negatief gevolg voor de biodiversiteit. Discussies over bestrijdingsmiddelen focussen zich vaak op het gevaar van resten op het eten die uiteindelijk geconsumeerd kunnen worden. Ondanks dat dit een groot probleem is, wordt er nauwelijks gekeken naar de impact op de boeren en omwonenden.

Biologische bananen kopen is een simpele oplossing om de negatieve effecten van chemicaliën gebruik in de bananenindustrie te verminderen. Biologisch geteelde bananen respecteren de natuur. Door natuurlijke bronnen optimaal te gebruiken, kan het gebruik van kunstmatige stoffen vermeden worden. Natuurlijke materialen worden gebruikt om de plant te voeden, zoals compost van hooi, stro en bladeren. Een biologische plantage bevorderd niet alleen de locale biodiversiteit, maar de grond wordt ook een stuk gezonder. Minder uitputting en meer activiteit van bodemplanten zorgt er uiteindelijk ook voor dat de bananen meer smaak krijgen. Helaas is het aandeel van biologische bananen momenteel maar 1 – 2 % van de wereldwijde productie.

Wat Banabar doet aan dit probleem

Als consument kunnen we hier zelf verandering in brengen. Kiezen voor biologische of fairtrade bananen verlaagt de milieuimpact en zorgt voor betere omstandigheden op de plantages. Meer vraag zal leiden tot meer aanbod. Dat gaat natuurlijk niet over één nacht ijs, maar kleine stappen kunnen al een groot verschil maken. Daarnaast kunnen we kiezen voor producten waar biologische bananen in verwerkt zitten.

De banabar reep is hier een mooi voorbeeld van. Deze Nederlandse startup maakt snacks op basis van gedroogde bananen. Hun bananen zijn biologisch gegroeid in Ecuador. Bananen die vanwege hun uiterlijk niet door de selectie komen krijgen een tweede kans als gedroogde variant die de basis vormt voor de heerlijke reep van banabar. Bekijk het filmpje hieronder om meer te zien over de lekkere fruit- en notenreep van Banabar of lees meer in de blog post over de ‘Is-het-al-weekend-box’.

Wil je deze post graag delen? Gebruik onderstaande buttons, handigggg! 😁

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Share on telegram
LUISTER MEER

Met Goodcase is het niet alleen lekker eten. We nemen je mee in de wereld van duurzaam eten. Daar delen we meer over op onze socials. Zo maken we toffe video’s over de producten in onze boxen en gaan we in gesprek met inspirerende mensen in onze podcast!

Video’s en meer:
LEES OOK
Verdieping

Melkchocolade Zonder Melk?! Hoe Dan?

Meer mensen zijn op zoek naar alternatieven voor melkproducten, vaak vanwege milieu- of gezondheidsredenen. Maar wat chocolade betreft, blijft melkchocolade toch wel ieders favoriet. Niet

Lees meer »
Goodcases

Goodcase November 2020

De tweede Goodcase editie.Na de eerste editie die uitkwam in Oktober, is het nu alweer tijd voor de tweede. We hebben een hoop geleerd. Er

Lees meer »

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *